တၢ်ပာ်ဖျါအဖုၣ်တဘ့ၣ်အံၤပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲတၢ်ကဲထီၣ်အသးဖဲဒီၣ်ဖါခိၣ် (သံတောင်ကြီး) ကီၢ်ဆၣ်, တီအူ (တောင်ငူ) ကီၢ်ရ့ၣ် ဖဲ လါဒံၣ်စဲဘၢၣ် ၂၀၂၅ နံၣ် တုၤ လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၀၂၆ နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲလါဒံၣ်စဲဘၢၣ် ၂၇ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်အနံၤန့ၣ်ပ ယီၤသုးဒီၣ်တဲာ်ကွံာ်ဝဲလီတဲစိအတၢ်ဆဲးကျိးဆဲးကျၢအပျံၤ ဖဲဒ့လိာ်မုၢ်နုာ်လာ်ထၣ်ကရူၢ်အပူၤ ဒီးဆီလီၤဝဲတၢ်သမံသမိးအတြဲၤ ဖဲကျဲမုၢ်ခိၣ်ဖဲကရူၢ်တဘ့ၣ်အံၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဝံၤအလီၢ်ခံဖဲနၤအဝဲန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်ချံခံဖျၢၣ်ဆူ အအ--- တၢ်လီၢ်, သၤ တီၤကၠံကဝီၤဒ့ (၁), ဒ့လိာ်မုၢ်နုာ်လာ်ထၣ်ကရူၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ကျိဖးဒိၣ်ချံအကျါတဖျၢၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဒိဝဲပိာ်မုၣ်လၢအအိၣ်ဒီးအဟုး အသးတဂၤဒီးဘၣ်စ့ၢ်ကီးအဟံၣ်အဒူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်နာ်ဝဲလၢကျိဖးဒိၣ်ချံသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်တၢ်ခးထီၣ် အီၤလၢ ကညီနံၣ်ထီၣ်သီတၢ်လူၢ် လၢအအိၣ်ဖဲသၤဒီၤကၠံဝ့ၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲလါဒံၣ်စဲဘၢၣ် ၂၈ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်အနံၤန့ၣ်ပယီၤသုးဖိ သ့ၣ်တဖၣ်ခးဃီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်ချံသ့ၣ်တဖၣ်ဆူ အဘ--- သဝီ, ဒ့လိာ်မုၢ်နုာ်လာ်ထၣ်ကရူၢ်ပူၤဖဲ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုး မုၢ်ဒိၣ် (KNLA) ဒီး ကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢသုး (PDF) လဲၤခးအဝဲသ့ၣ်ဒီးမျိာ်သၣ်ဃုဖျၢၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤ. ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၃ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်အနံၤ ကၤနံၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုး လၢအမ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤ ကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢသုး (PDF) တဖု လၢအဟူးဂဲၤဖဲ KNLA သုးရ့ၣ်နီၣ်ဂံၢ် (၅) သုးက့နီၣ်ဂံၢ် (၂) အစုတီၤဖီလာ်တဖၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကစီၣ်လၢပယီၤသုးတဖၣ်အိၣ်ဒီးအတၢ်ရဲတၢ်ကျဲၤလၢ ကဆှၢဝဲသုးတၢ်အီၣ် တၢ်အီတဖၣ်ဆူအဝဲသ့ၣ်သုးကလၢၤဒီးလီၢ်ကဝီၤသဝီဖိအသိလ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ အဝဲသ့ၣ်သမံသမိးဝဲသဝီ ဖိအသိလ့ၣ်တဖၣ်ဖဲကျဲတဘိလၢအအိၣ်ဖဲ အဆ--- သဝီ, ပရှီလိာ်ကရူၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢတနံၤဃီ အတီၢ်ပူၤဖဲဂီၤခီ ၁၀း၃၀ မံးနံးအဆၢကတီၢ်ကျိဖးဒိၣ်ချံခံဖျၢၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဖဲ အဆ--- သဝီပူၤန့ၣ်လီၤ. ကျိဖးဒိၣ်ချံအကျါ တဖျၢၣ်ဘၣ်သံဝဲပိာ်မုၣ် လၢအသးနံၣ်အိၣ် (၃၈) နံၣ်တဂၤဒီးအဟံၣ်အဒူၣ်ဒီးအတၢ်ဟးလီၢ်အဒူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ဝဲဒီး ကျိဖးဒိၣ်ချံန့ၣ်လီၤ. သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်နာ်ဝဲလၢကျိဖးဒိၣ်ချံသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ဟဲဝဲလၢခီၣ်သုးရ့ၣ် (ခလရ) နီၣ်ဂံၢ် (၂၆) လၢအအိၣ်ဆီလီၤအသးဘူးဒီး အဃ--- သဝီ, ပရှီလိာ်ကရူၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတနၤဃီအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးဖိသ့ၣ်တဖၣ်နုာ်လီၤဝဲဆူ အဃ--- သဝီပူၤအဃိကဲထီၣ် ဝဲတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးလၢသဝီဖိတဖၣ်အကျါ ဒီးဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲသးတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတဖၣ်လၢအဝဲသ့ၣ် ကအိၣ်ဖဲသဝီပူၤန့ၣ်လီၤ.[1]
ဖဲလါဒံၣ်စဲဘၢၣ် ၂၇ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်အနံၤ, မုၢ်ဂီၤခီအဆၢကတီၢ် ထံကီၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဒီး တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ခီၣ်မံးရှၢၣ် (SSPC) ဒီၣ် တဲာ်ကွံာ်ဝဲလီတဲစိတၢ်ဆဲးကျိးဆဲးကျၢအပျံၤဖဲဒီၣ်ဖါခိၣ် (သံတောင်ကြီး) ကီၢ်ဆၣ်, တီအူ (တောင်ငူ) ကီၢ်ရ့ၣ် [ပၣ်ဃုာ်ဒီးဒ့ လိာ်မုၢ်နုာ်လာ်ထၣ်ကရူၢ်] န့ၣ်လီၤ. ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၃း၀၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် SSPC ဆီလီၤဝဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်သမံသမိးအ တြဲၤဖဲကျဲမုၢ်တဖၣ်လၢအအိၣ်ဖဲဒ့လိာ်မုၢ်နုာ်လာ်ထၣ်ကရူၢ်, ဒီၣ်ဖါခိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီးသမံသမိးဝဲပှၤလၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤသ့ၣ်တဖၣ် န့ၣ်လီၤ. ဝံၤအလီၢ်ခံဖဲမုၢ်နၤခီ ၈း၀၆ မံးနံးဒီး ၈း၁၁ မံးနံးအဘၢၣ်စၢၤ, [KHRG ပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဂၤနၢ်ဟူဝဲကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်] ပိၢ်ဖးသီၣ်ခံထံၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ [ပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဂၤအံၤ] နၢ်ဟူဝဲပှၤခးကျိဖိသီၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်လၢအသီၣ်လီၤအဂာ်ဒီး တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အသးန့ၣ်လီၤ.
[သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်နာ်ဝဲလၢ] ကျိဖးဒိၣ်ချံအကလုာ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ 79 [M-79], ဒီးကျိဖးဒိၣ်ချံသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်တၢ်ခးလီၤအီၤလၢ SSPC သုးဖိသ့ၣ်တဖၣ်, လၢအဟံးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဒီး [မၤအါထီၣ်အသုးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲဖဲကျဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢအအိၣ်ဘူးဒီး] ကညီနံၣ်ထီၣ်သီတၢ်လူၢ် ဖဲသၤဒီၤကၠံဝ့ၢ်, ဒီၣ်ဖါခိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. [တၢ်လီၢ်လၢအဘူးဒီး ကညီနံၣ်ထီၣ်သီတၢ်လူၢ်အံၤ ခီၣ်ချ့ သုးရ့ၣ် (ခမရ) နီၣ်ဂံၢ် (၉၈) အိၣ်ဆီလီၤအသးန့ၣ်လီၤ.] ကျိဖးဒိၣ်ချံအကျါတဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဖဲသဝီဖိတဂၤလၢအမံၤ မ့ၢ် နီၢ်အ---, လၢအမ့ၢ်ပိာ်မုၣ်လၢအအိၣ်ဒီးအဟုးအသးဒီးအဖိအိၣ်သၢဂၤ, အဟံၣ်ဃၢၤ [လၢအအိၣ်သူၣ်လီၤအသးဖဲ] အအ--- တၢ်လီၢ်, သၤဒီၤကၠံ ကဝီၤဒ့ (၁), ဒ့လိာ်မုၢ်နုာ်လာ်ထၣ်ကရူၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲကျိဖးဒိၣ်ချံအံၤလီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဖဲအဟံၣ်ဃၢၤအဆၢ ကတီၢ်ကျိဖးဒိၣ်အက့ဖျိးဘၣ်ဝဲအကိာ်ကျၢၢ်ခံဒီးအဟံၣ်အဒူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အသွံၣ်လီၤအဃိသဝီဖိဒီးလီၢ်ကဝီၤခိၣ်နၢ်တ ဖၣ်ဆှၢအီၤဆူ အသ--- တၢ်ဆါဟံၣ် [လၢအဘၣ်တၢ်ပၢဆှၢအီၤလၢကီၢ်ပယီၤသုးမီၤစိရိၤ] ဒ်သိးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကူစါယါဘျါအ ဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. [တၢ်ကူစါယါဘျါအပှ့ၤလၢာ်ဝဲထဲလဲၣ်န့ၣ် KHRG တသ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်လၢအဘၣ်တၢ် ပၢဆှၢအီၤလၢကီၢ်ပယီၤသုးမီၤစိရိၤတဖၣ်ညီနုၢ်ဃ့ဝဲတၢ်ကူစါယါဘျါအပှ့ၤန့ၣ်လီၤ.] အကိာ်ကျၢၢ်ခံအတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအံၤတ နးဝဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအဒိးကူစါယါဘျါသးဆၢကတီၢ်အဝဲအိၣ်ဖျဲၣ်န့ၢ်ဝဲအဖိလွံၢ်ဂၤတဂၤဖဲတၢ်ဆါဟံၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ. [မ့မ့ၢ်ကျိဖးဒိၣ် ချံအဂၤတဖျၢၣ်တခီလီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢသဝီချၢအဃိတဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးပှၤနီတဂၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.]
ဖဲလါဒံၣ်စဲဘၢၣ် ၂၈ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်အနံၤ ဂီၤခီ ၁၁း၃၀ မံးနံးအဆၢကတီၢ် KNLA [ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် အပှၤသုးဖိတဖၣ်] ပာ်ဖှိၣ်လိာ်အသးဒီး PDF [ကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢသုး အပှၤသုးဖိတဖၣ်] လၢအအိၣ်လၢ [KNLA] သုးက့နီၣ်ဂံၢ် (၂) [တီအူကီၢ်ရ့ၣ်] အတၢ်ပၢဖီလာ်တဖၣ်လဲၤခးဝဲ SSPC အသုးကလၢၤလၢအမ့ၢ် သၤဒီၤကၠံဘယ့ၣ်နီၤသုးကလၢၤ ဒီးကျိဖးဒိၣ်ချံ ၁၀၇ မမ (၆) ဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. သုးကလၢၤအံၤအိၣ်ဖဲသၤဒီၤကၠံဝ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ကျိဖးဒိၣ်ချံကိးဖျၢၣ်ဒဲးအံၤလီၤတဲာ်ဝဲဖဲ SSPC သုးကလၢၤ အဟီၣ်ကဝီၤပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ SSPC ခးဆၢက့ၤတၢ်ဒီးကျိဖးဒိၣ်ဒီးကျိဖးဒိၣ်ချံတဖၣ်အံၤလီၤတဲာ်ဝဲဖဲ အဘ--- သဝီချၢ, ဒ့လိာ်မုၢ် နုာ်လာ်ထၣ်ကရူၢ် ပူၤန့ၣ်လီၤ. သဝီဖိတဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဘၣ်သံဘၣ်ပှၢ်နီတဂၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၃ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်အနံၤ ဂီၤခီ [တချုးဒံးလၢ ဂီၤခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်] ကၤနံၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုး [လီၢ်ကဝီၤ PDF သုးတဖု] အိၣ်ဝဲဖဲတၢ်လီၢ်တတီၤလၢအဘူးဒီးလီတဲစိတၢ်ဆဲးကျိးဆဲးကျၢအတၢၣ်တတၢၣ်လၢအအိၣ်ဘူးဒီး အဆ---- သဝီ ကျဲမုၢ်တဘိ, ပရှီလိာ်ကရူၢ်, ဒီၣ်ဖါခိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. လီၢ်ကဝီၤ PDF သုးတဖုအံၤဟူးဂဲၤဝဲလၢ KNLA သုးရ့ၣ်နီၣ်ဂံၢ် (၅) သုးက့နီၣ်ဂံၢ် (၂) အစုတီၤဖီလာ်န့ၣ်လီၤ. အဆ--- သဝီဖိတဂၤစံးဘၣ် [KHRG ပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိလၢ] ကၤနံၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုး [လီၢ် ကဝီၤ PDF သုးတဖုအံၤ] သမံသမိးဝဲ [သိလ့ၣ်တဖၣ်လၢကျဲမုၢ်ခိၣ်] ခီဖျိ KNLA သုးဖိတဖၣ်နၢ်ဟူဝဲလၢ SSPC ကတီဆှၢဝဲအဝဲ သ့ၣ်သုးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်ဆူအဝဲသ့ၣ်အသုးကလၢၤဒီးသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်အသိလ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. [ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့] တၢ်ဒုးတၢ် ယၤကဲထီၣ်အသးတအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးအပှၤသုးဖိတဖၣ်အံၤဟဲဆီလီၤပာ်လီၤဝဲအလီၢ်ဖဲကၠိတဖျၢၣ်လၢအအိၣ်ဖဲ အဒ--- သဝီ, [ပရှီလိာ်ကရူၢ်] အပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲဂီၤခီ ၁၀း၃၀ မံးနံးအဆၢကတီၢ် ကျိဖးဒိၣ်ချံ ၆၀ မမ ခံဖျၢၣ် လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဖဲ အဆ--- သဝီပူၤန့ၣ်လီၤ. [သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ် နာ်ဝဲလၢ] ကျိဖးဒိၣ်ချံတဖၣ်အံၤ ခလရ [ခီၣ်သုးရ့ၣ်] နီၣ်ဂံၢ် (၂၆) [တၢ်တသ့ၣ်ညါအသုးခိၣ်အမံၤ] လၢအအိၣ်ဆီလီၤအသးဘူး ဒီး အဃ--- သဝီ, ပရှီလိာ်ကရူၢ်ပူၤတဖၣ်ခးဃီၤဝဲန့ၣ်လီၤ. ကျိဖးဒိၣ်ချံခံဖျၢၣ်အံၤလီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဖဲ အဆ--- သဝီပူၤဖဲသဝီဖိ တဂၤလၢအမံၤမ့ၢ် နီၢ်ဘ--- (လၢအသးနံၣ်အိၣ် ၃၈ နံၣ်) အဟံၣ်ဃၢၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဆၢကတီၢ် နီၢ်ဘ--- [ဂုာ် ကျဲးစၢၤ] ဃ့ၢ်နုာ်ဝဲဆူတၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲဃ့ၢ်နုာ်ဝဲဆူတၢ်ပူၤအဆၢကတီၢ်ကျိဖးဒိၣ်အက့ဘၣ်ဝဲအကိာ်ယုၢ်ဘိန့ၣ်လီၤ. စှၤကိး မံးနံးဝံၤအလီၢ်ခံအဝဲသံကွံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်ဘ---, လၢအမ့ၢ်ကညီခရံာ်ဖိတဂၤ, ပာ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်က့ၤအဝၤဒီးအဖိ (၃) ဂၤန့ၣ် လီၤ. ကျိဖးဒိၣ်ချံတဖၣ်အံၤဘၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲအဟံၣ်အဒူၣ်တဖၣ်ဒီးအတၢ်ဟးလီၢ်အဒူၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲတၢ်တနၤန့ၣ်ပယီၤသုးအပှၤသုးဖိ (၂၀၀) ဂၤ [တၢ်တသ့ၣ်ညါအသုးရ့ၣ်] နုာ်လီၤဆူ အဃ--- သဝီပူၤန့ၣ်လီၤ. [တၢ်ကဲထီၣ်သး အံၤဝံၤအလီၢ်ခံ] သဝီဖိတဖၣ် [ကအိၣ်ဖဲသဝီပူၤအဂီၢ်] ပျံၤဘၣ်ဖုးဘၣ်တၢ်ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.
Footnotes:
[1] တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢ လံာ်ပာ်ဖျါတဘ့ၣ်အံၤအပူၤန့ၣ် တၢ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်အီၤဖဲ လါယနူၤအါရံၤ ဒီး လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၀၂၆ နံၣ် အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တၢ်ဆှၢဟ့ၣ် ထီၣ်အီၤလၢ လီၢ်ကဝီၤၦၤမၤသကိးတၢ်တဂၤ ဖဲတီအူကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ လၢအဘၣ်တၢ်သိၣ်လိအီၤ လၢကညီဂ့ၢ်ဝီခွဲးယာ်ကရူၢ် (KHRG) လၢကမၤနီၣ်မၤဃါ တၢ်မၤဘၣ်ဒိၦၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယာ်အတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်ဖဲလီၢ်ကဝီၤပူၤန့ၣ်လီၤ. ၦၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ်အမံၤ, တၢ်ဂီၤဒီး အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတဖၣ်န့ၣ် တၢ်မၤလီၤဘၢအီၤလၢအဝဲနီၢ်ကစၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢ တၢ်ကွဲးၡဲပၠးအါထီၣ်အီၤ ဖဲပနိကဝီၤအပူၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် KHRG အတၢ်ကွဲး ၡဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤန့ၣ်လီၤ.
