Wed, 01 Jul 2026
တၢ်ကဲထီၣ်သးတၢ်ပာ်ဖျါတဘ့ၣ်အံၤပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ တၢ်ကဲထီၣ်အသးဖဲ လူၤသီကီၢ်ဆၣ်, မုၢ်တြီၢ် (ဖၣ်ပူၣ်) ကီၢ်ရ့ၣ် ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၂၀၂၆ နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၁၅ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်န့ၣ်, ကီၢ်ပယီၤသုးအကဘီယူၤဒုးသုး ဒီး Y-12 ကဘီယူၤ ဟဲတ့ၢ် လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဆူ ၡအ--- သဝီ, ဃဲပၤကရူၢ် အပူၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢကီၢ်ပယီၤသုးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ ဘၣ်သံသဝီ ဖိ (၃) ဂၤ ဒီး ဘၣ်ဒိ (၁၁) ဂၤဃုာ်ဒီးဖိသၣ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ သဝီဖိအဟံၣ်အူအီၣ်ကွံာ်ဝဲ (၂၀) ဖျၢၣ် ဒီး ဟံၣ်ကိး ဖျၢၣ်ဒဲးဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဒိဟးဂီၤဝဲလၢကီၢ်ပယီၤသုးအကဘီယူၤအတၢ်တ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး ဘၣ်ဒိလီၤပှီၢ်စ့ၢ် ကီး တၢ်ဟ့ၣ်ကသံၣ်ဒၢး (၁) ဖျၢၣ်, တီၤခၢၣ်သးကၠိ (၁) ဖျၢၣ်, ကၠိဘျီၣ်ဒိၣ် (၁) ဖျၢၣ်, သရိာ် (၁) ဖျၢၣ်, သရိာ်အတၢ်အီၣ်မ့ၤ လီၢ်တဖျၢၣ် ဒီး သရိာ်အဘျီၣ်ဒိၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ ဘၣ်ဒိဟးဂီၤဝဲ သိလ့ၣ်ယီၢ် (၂၃) ခိၣ်, သိလ့ၣ် (၃) ခိၣ်, စတါလံၣ်ခ် (Starlink) (၂) ဘ့ၣ်, စဲးကူာ်သ့ၣ် (၄) ဖျၢၣ်, မ့ၣ်အူစဲး (၂) ဖျၢၣ်, တၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးအစဲးတယိးနံၤ (၃) ဖျၢၣ်, စဲးဂံာ်ဘု (၁) ဖျၢၣ်, ဒီး စဲးထဲၢ်တၢ် (၂) ခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလၢပယီၤသုးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အံၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်အသးလၢ သဝီပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤ သဝီအဃၢၤမ့ၢ်ဂ့ၤတအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပယီၤသုးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ် ပိၢ်အဆၢကတီၢ်ဘၣ်လၢ ခရံာ်ဖိတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအကရၢတဖုဟဲမၤဝဲ တၢ်ပာ်စီဆှံက့ၤအဘျီၣ်ဒိၣ်သီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲ လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၆ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်အနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤကဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အသီတဘျီဆူ ၡအ--- သဝီအပူၤ န့ၣ်လီၤ. ဒီးလၢအတၢ်ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဘျီဝဲအံၤ ဘၣ်ဒိ စီၤပ---, သးနံၣ် (၅၄) နံၣ်တဂၤဖဲအဖံဘၣ်ခိၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢပယီၤ သုးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒ်အံၤအဃိ တၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤဝံၤအလီၢ်ခံ သဝီဖိလၢအအိၣ်ဖဲသဝီအံၤအပူၤ ဒီး သဝီဖိလၢ အအိၣ်လၢသဝီလၢအဘူးဒီး သဝီအံၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ဆိးက့ၤလၢအဒူအသဝီပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်အဃိ အဝဲသ့ၣ်ဘၣ် ဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံက့ၤဆူပှၢ်လၢ်ကျါ ဒီး သဝီဖိစှၤဒံစှၤဂၤအကျါ ဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်က့ၤဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်န့ၣ်လီၤ. သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဖဲ လၢအဝဲသ့ၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံအဆၢကတီၢ် ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဝဲဒီး တၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢအမ့ၢ် တၢ်အီၣ်တၢ်အီတကူတ လၢ, တၢ်အိၣ်ကဒုလီၢ်အတၢ်ဂ့ၢ်ကီ, တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ၣ်အတၢ်တၤတၢ် ဒီး ဆူၣ်ချ့အတၢ်ကဟုကယာ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီ သ့ၣ်တဖၣ် န့ၣ်လီၤ.
Fri, 03 Jul 2026
တၢ်ကဲထီၣ်သးတၢ်ပာ်ဖျါတဘ့ၣ်အံၤပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ တၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲလၢၢ်ဒိၣ် (ကျောက်ကြီး) ကီၢ်ဆၣ်, ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ် (ညောင်လေးပင်) ကီၢ် ရ့ၣ်အပူၤ ဖဲလါမးရှး ၂၀၂၆ နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲလါမးရှး ၅ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်အနံၤ, ဂီၤခီ ၅:၀၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် ကီၢ်ပယီၤသုး ဟဲနုာ် လီၤဝဲဆူ အအ--- သဝီ ဒီး အဘ--- သဝီပူၤ, ဖဲထံပူၤလူၢ်ကရူၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလၢသဝီဖိတဖၣ်သ့ၣ်ညါဝဲလၢ ကီၢ်ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ် ဟဲနုာ်လီၤ န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်တဖၣ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးအသးလၢကီၢ်ပယီၤသုးအံၤဒီး သဝီဖိတနီၤန့ၣ်လဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ဝဲလၢသီခါဖၠၣ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ် ဟဲနုာ်လီၤလၢသဝီပူၤဝံၤ အဝဲသ့ၣ်ခးလီၤစ့ၢ်ကီးတၢ်လၢကဘီယူၤဆူ သီခါဖၠၣ် ဒီး ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢသဝီပူၤန့ၣ်လီၤ. သဝီဖိ (၂၆) ဂၤ ဘၣ်သံ ကွံာ်လၢကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ ဒီး ဘၣ်ဒိဒံးဝဲအါဒံအါဂၤ ခီဖျိပယီၤသုးဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢအကဘီယူၤ ဒီး ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ ပှၤဘၣ်ဒိအိၣ်ဝဲအါဂၤန့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ပယီၤသုးဖီၣ်ဝဲသဝီဖိလၢအအိၣ်ဖဲ အဘ--- သဝီ ဒီး အအ--- သဝီအပူၤတဖၣ် အါန့ၢ်ဒံး (၄၀၀) ဂၤ ဒီး ခးသံကွံာ်စ့ၢ်ကီးဝဲ သဝီဖိ (၅) ဂၤလၢအဂုာ်ကျဲးစၢးဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးအသးအဃိန့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ပယီၤသုးတဖၣ် ဟံးန့ၢ်စ့ၢ်ကီးသဝီဖိ အတၢ်ဖိတၢ်လံၤ, ဒိးလီၤဟီၣ်လာ်မ့ၣ်ပိၢ်, ဒွဲၣ်အူထီၣ်သဝီဖိအဟံၣ်အဃီ ဒီး မၢဆူၣ်မၢဆိးဝဲ သဝီဖိလၢအဖီၣ်တံၢ်ဃာ်ဝဲသ့ၣ်တဖၣ် လၢကမၤန့ၢ်အတၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလါမးရှး ၂၇ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် သဝီဖိလၢတၢ်ဖီၣ်ဃာ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်တၢ်ပျၢ် လီၤကွံာ်အဝဲသ့ၣ်ခဲလၢာ်သနာ်က့ အဝဲသ့ၣ် ဘၣ်လဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံဆူသဝီအဂၤ ဒီး လၢခူပူၤဝ့ၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးဒံးအံၤအဃိ သဝီဖိခဲလၢာ်ဃၣ်ဃၣ် လၢအအိၣ်ဖဲ ထံပူၤလူၢ်ကရူၢ် အပူၤသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်ပာ်တ့ၢ်ကွံာ်အနီၢ်ကစၢ်ဒူသဝီဒီး ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကွံာ်လၢသဝီအဂၤ ဒီး လၢခူပူၤဝ့ၢ်ပူၤလၢအဘူးတဖၣ် န့ၣ်လီၤ. သဝီဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံသ့ၣ်တဖၣ် ဖဲလၢအဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံအဆၢကတီၢ် ဘၣ်သဂၢၢ်ဝဲဒီး တၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူ ဒီး တၢ်အိၣ် ကဒုလီၢ် အတၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
Tue, 07 Jul 2026
တၢ်ကဲထီၣ်သးတၢ်ပာ်ဖျါတဘ့ၣ်အံၤပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲတၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲနိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်, ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဖဲလါမးရှး ၂၀၂၆ နံၣ် န့ၣ်လီၤ. ဖဲလါမးရှး ၂၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်အနံၤ, ကီၢ်ပယီၤသုးဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲသဝီဖိ (၄) ဂၤ, ပၣ်ဃုာ်ဒီးဖိသၣ် (၁၆) နံၣ်တဂၤ ဒီးတီၢ်ဝဲနးမးဖဲတၢ်သမံသမိးအလီၢ်တတီၤ ဖဲအဝဲသ့ၣ်လဲၤဆူ ကၠးအ့ဆ့းကၠံ(ကြာအင်းဆိပ်ကြီး) ဝ့ၢ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးဖိထိအဝဲသ့ၣ်တဂၤသၢထံၣ် ဒီးတီၢ်ဝဲတဂၤအါန့ၢ်အထံၣ်သၢဆံန့ၣ်လီၤ. ပိာ်မုၣ်ခံဂၤလၢအလဲၤတၢ်တပူၤဃီဒီးသဝီဖိလၢ တၢ်ဖီၣ်ဃာ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတဲဘၣ်သုးခီးကီၢ်ဆၢ (BGF) လၢသဝီဖိတဖၣ်ဘၣ်တၢ်ဖီၣ်အီၤဒီး BGF ကျဲးစၢးတဲန့ၢ်ခဲးဝဲလၢ တၢ်ကပျၢ်လီၤကွံာ်ပိာ်ခွါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢတနံၤဃီအတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်အကျါလၢအမ့ၢ်စီၤအ---တဂၤတူၢ်ဘၣ်ဝဲဆါ မးတုၤဒၣ်လဲာ် ဖဲအဝဲဟဲက့ၤတုၤလၢအဟံၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်မံဝဲတန့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
Thu, 18 Jun 2026
တၢ်ကဲထီၣ်သးတၢ်ပာ်ဖျါတဘ့ၣ်အံၤပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲတၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲ နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်, ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဖဲလါမးရှး ၂၀၂၆ နံၣ် အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲလါမးရှး ၃၁ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်အနံၤ, ဂီၤခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်, ကီၢ်ပယီၤသုးဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးဒြိဖဲ သဝီတဖျၢၣ်လၢ အအိၣ်ဖဲ မဲၣ်ကသးကရူၢ်ပူၤအဃိဘၣ်သံဝဲသဝီဖိပိာ်မုၣ် (၂) ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဝဲဖိသၣ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးဒြိတဘျီအံၤ ဘၣ်ဟးဂီၤလီၤပှီၢ်စ့ၢ်ကီးကျးတဖျၢၣ်ဒီး ဘၣ်ဒိဟးဂီၤစ့ၢ်ကီးထီးကပိၤတဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒြိဟဲခးလီၤတၢ်တဘျီအံၤဝံၤအလီၢ်ခံ ပှၤတူၢ် ဘၣ်တၢ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီး သဝီဖိအဂၤတဖၣ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဒီး ဖဲမုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ်အဝဲသ့ၣ်မံလၢဟံၣ်ပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ် လီၤ.
Fri, 12 Jun 2026
တၢ်ကဲထီၣ်သးတၢ်ပာ်ဖျါတဘ့ၣ်အံၤပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲတၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲ ထီတထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်, တီအူကီၢ်ရ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလါမ့ၤ ၁၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, တချုး ၁၀း၃၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်, ကီၢ်ပယီၤသုးဖိလၢအအိၣ်ဖဲခီၣ်သုးရ့ၣ် (ခလရ) နီၣ်ဂံၢ်-၇၃ သ့ၣ်တဖၣ်လဲၤနုာ် လီၤဆူအအ---သဝီ, ပၢၤထံးကရူၢ်, အဝဲသ့ၣ်မူၤသံး, ဒိတကျိာ်သဝီဖိအဟံၣ်တြဲၤဒီးမၢန့ၢ်ဆူၣ်သဝီဖိအိးထီၣ်န့ၢ်အီၤတြဲၤန့ၣ်လီၤ. ဝံၤအလီၢ်ခံဖဲ ၁၀း၃၀ မုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ် အဝဲသ့ၣ်ခးသံဝဲဖိသၣ်ပိာ်ခွါစီၤအ--- (၁၇) နံၣ်တဂၤဖဲအဝဲကလဲၤမံလၢအမိၢ်အ ပၢ်အသဲးကျီး ဖဲအအ---သဝီပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢခံတနံၤသဝီဖိထံၣ်န့ၢ်က့ၤအစိၣ်ဒီးအမဲာ်သၣ်သဘှံးဒီးထီၣ်လါဝဲ ဒီးလၢအလိၤန့ၣ် တၢ်ခးဘၣ်အီၤတဘျုးထံၣ်ညါန့ၣ်လီၤ. လၢခံတၢ်က့ၤခူၣ်လီၤက့ၤအီၤလၢအသဝီန့ၣ်လီၤ.
Tue, 02 Jun 2026
တၢ်ကဲထီၣ်သးတၢ်ပာ်ဖျါတဘ့ၣ်အံၤ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲတၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲ ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်, ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ ဖဲလါမးရှး ၂၀၂၆ နံၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလါမးရှး ၂၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်အနံၤ, ကီၢ်ပယီၤသုး ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ် ၁၂၀ မမ (၂) ဖျၢၣ်ဖဲ အအ--- သဝီပူၤ, သလွဲထီၤကရူၢ် ဒီး ဘၣ်ဒိဝဲသဝီဖိတဂၤ, ဘၣ်ဟးဂူာ်ဟးဂီၤဝဲအဟံၣ်ဒီး ဘၣ်ဒိဟးဂီၤဟံၣ်ဃီအဂၤသၢဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကဲထီၣ် သးဝံၤအလီၢ်ခံ, သဝီဖိတဖၣ် ဘၣ်ပျံၤဘၣ်ဖုးတၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. သဝီဖိတဖၣ် မံက့ၤဝဲလၢအဟံၣ် ဃီ တဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဒီး ဖဲလၢမုၢ်နၤအဆၢကတီၢ် အဝဲသ့ၣ်လဲၤမံဝဲလၢသီခါဖၠၢ် ဖဲအအိၣ်လၢသဝီပူၤန့ၣ်လီၤ.
Mon, 01 Jun 2026
တၢ်ပာ်ဖျါအဖုၣ် တဘ့ၣ်အံၤ ပာ်ဖျါဝဲ တၢ်ကဲထီၣ်အသးဖဲ ထီတထူၣ်ကီၣ်ဆၣ်, တီအူကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲလါယူၤလံ ၂၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်န့ၣ် ကီၢ်ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ချံလၢ ကက--- သဝီ, စယဲၣ်ကၠံတီၤခၠါကရူၢ်ပူၤအဃိ ပိာ်မုၣ်ဖိ သးနံၣ်အိၣ် (၁၄) နံၣ်တဂၤဒီး ပိာ်မုၣ်ဖိသးနံၣ်အိၣ် (၇) နံၣ်တဂၤ ဘၣ်ဒိဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ, သဝီဖိအဟံၣ်တဖၣ် ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ သဝီဖိတဖၣ် ဃ့ၢ်ထီၣ်ကွံာ်လၢ အဝဲသ့ၣ်ဒူသဝီအပူၤန့ၣ်လီၤ. သဝီဖိတဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ကွံာ်ဖဲဂီၤခီဝံၤအလီၢ်ခံ ကီၢ်ပယီၤသုး ကဘီယူၤတဘ့ၣ် ဟဲခးလီၤတၢ်လၢ သဝီပူၤန့ၣ်လီၤ. ကဘီယူၤခးလီၤတၢ်အံၤ တဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ပှၤနီတဂၤဘၣ်သနာ်က့ သဝီဖိတဖၣ်အဟံၣ် ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ (၃) ဖျၣ်န့ၣ်လီၤ. တနံၤဃီအတီၢ်ပူၤ ကီၢ်ပယီၤသုးခးလီၤအါထီၣ် ကျိးဖးဒိၣ်ချံဒီး သဝီဖိအဂၤတဂၤအဟံၣ် ဘၣ်ဒိးဘၣ်ထံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
Thu, 21 May 2026
တၢ်ပာ်ဖျါအဖုၣ်တဘ့ၣ်အံၤ ပာ်ဖျါဝဲတၢ်ကဲထီၣ်အသးဖဲ နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်, ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် အပူၤဖဲ လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၀၂၅ နံၣ် တုၤ လါယနူၤအါရံၤ ၂၀၂၆ နံၣ်အတကွီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁၀ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်အနံၤ ဒံၣ်မိၣ်ခြဲၣ်ထ့ၣ်ကညီတၢ်ဘၣ် ဘျုးဘၣ်ဖှိၣ်သုးမုၢ်ဒိၣ် (DKBA) အပှၤသုးဖိတဖၣ် မၢဆူၣ်ဝဲသဝီဖိလၢအမံၤမ့ၢ် အ--- လၢအအိၣ်ဖဲ အအ--- သဝီ, ဒၤလံၤကရူၢ် ပူၤတဂၤ လၢကဆှၢဝဲသုးတၢ်အီၣ်တၢ်အီ ဒီး ကီၢ်ပယီၤသုးဖိတဖၣ်ဆူ ဒၤလံၤတိၤ, ဒၤလံၤကရူၢ် ပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲဆှၢဝဲကီၢ်ပယီၤ သုးဖိတဖၣ်အဆၢကတီၢ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် (KNLA) သုးပာ်ဖှိၣ် ဒီး ကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢသုး (PDF) တဖၣ်ခိးခး အဝဲသ့ၣ်အဃိ သိလ့ၣ်အံၤအူအီၣ်ဒီးဟးဂီၤကွံာ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. အ--- အသိလ့ၣ်အူအီၣ်ကွံာ်ဝဲဝံၤအလီၢ်ခံ အဝဲဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဝဲဒီး တၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူအတၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ် မ့ၢ်လၢအဝဲဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢ သိလ့ၣ်တခိၣ်အံၤဒ်ပှၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဂၤ လၢက ဆီၣ်ထွဲဝဲအဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၆ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်အနံၤ ကီၢ်ပယီၤသုး ခီၣ်သုးရ့ၣ် (ခလရ) နီၣ်ဂံၢ် (၃၂) ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ် (၈၁ မမ) ဒီး (၁၂၀ မမ) တဖၣ်ဆူ သဝီသ့ၣ်တဖၣ်လၢအအိၣ်ဖဲနိၣ်တကီကရူၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ကျိဖးဒိၣ်ချံအကျါ တဖျၢၣ်လီၤတဲာ်ဖဲ အဘ--- သဝီဒီး ဘၣ်ဒိဟးဂီၤဝဲသဝီဖိတဂၤအဟံၣ်ဒီး အတၢ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလါယနူၤအါ ရံၤ ၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်အနံၤ သဝီဖိ (၆၀၀) ဂၤဃၣ်ဃၣ်လၢအအိၣ်ဖဲ နိၣ်တကီကရူၢ် ဒီး နိၣ်တီၤပျၢ်ကရူၢ်ပူၤတဖၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်သး ထီဒါဝဲ ကီၢ်ပယီၤသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဃုထၢန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ရၤလီၤအသီ

KHRG ဟူးဂဲၤဟီၣ်ကဝီၤ (လီၢ်ကဝီၤပာ်ကနီၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ် ဒီး ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်အတၢ်ပာ်ပနီၣ် ကီၢ်စဲၣ်ဒီးကီၢ်ခီအဆၢ)

ပဟ့ၣ်တၢ်သိၣ်လိဘၣ်ဃး ၦၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယာ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤၦၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်လိၣ်ဘၣ်သဲစးတၢ်ဘျၢ (IHL) အဂ့ၢ် ဆူလီၢ်ကဝီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိဒီးသုးဖီၣ်စုကဝဲၤကရၢတဖၣ် လၢတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဝဲသ့ၣ် လၢ ခါဆူညါအတၢ်ဒီ သဒၢဒီးမၤနီၣ်မၤဃါတၢ်မၤပယွဲၦၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယာ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ပတၢ်ကူၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်မၤလိလၢၦၤတဝၢအပတီၢ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ၦၤသဝီဖိတဖၣ်တၢ်လီၢ်လၢ ကဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤ လီၤအတၢ်လဲၤခီ ဖျိတဖၣ်ႇ ဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဒီး မၤလဲၤထီၣ်လဲၤထီအဝဲသ့ၣ် အနီၢ်ကစၢ်တၢ်ဒီသဒၢလီၤသး အကျိၤအကျဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပမၤလိၦၤတဝၢဖိတဖၣ် လၢကမၤနီၣ်မၤဃါ တၢ်မၤဘၣ်ဒိၦၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယာ်လၢပျီပူၤဒီး ဘၣ်တၢ်ကျိာ်ထံက့ၤအီၤဒီး  ရၤလီၤအီၤ လၢပလံာ်တၢ်ကစီၣ်အပူၤ  ဒ်သိးပကဒုးသ့ၣ်ညါၦၤဂၤလၢ သဝီဖိတဖၣ်အတၢ်ထံၣ်အတၢ်ပာ်သး အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ပမၤသကိးတၢ်ဒီး  လီၢ်ကဝီၤဒီးဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ၦၤလၢအမၤတၢ်ဆၢတဲာ်သ့ဘၣ်ဃးဒီး  ၦၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယာ်သ့ၣ်တဖၣ်   ဒီးမၤလီၤတံၢ်အီၤ ဒ်သိးၦၤသဝီဖိတဖၣ်အကလုၢ်ကတုၤဆူ  ၦၤလၢအမၤတၢ်ဆၢတဲာ်လၢ အလုၢ်ဘၢအဝဲသ့ၣ်အတၢ်အိၣ်မူ သ့သ့ၣ်တဖၣ် အအိၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

လံာ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤတဖၣ်

လံာ်ပာ်ဖျါလၢအဘၣ်ထွဲတၢ်ဂ့ၢ်မိၢ်ၦၢ်တဖၣ်ဒီး လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါတၢ်ထံၣ်တဖၣ်

လံာ်တၢ်ကစီၣ်