တၢ်ကဲထီၣ်သးတၢ်ပာ်ဖျါတဘ့ၣ်အံၤပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ တၢ်ကဲထီၣ်အသးဖဲ လူၤသီကီၢ်ဆၣ်, မုၢ်တြီၢ် (ဖၣ်ပူၣ်) ကီၢ်ရ့ၣ် ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၂၀၂၆ နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၁၅ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်န့ၣ်, ကီၢ်ပယီၤသုးအကဘီယူၤဒုးသုး ဒီး Y-12 ကဘီယူၤ ဟဲတ့ၢ် လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဆူ ၡအ--- သဝီ, ဃဲပၤကရူၢ် အပူၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢကီၢ်ပယီၤသုးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ ဘၣ်သံသဝီ ဖိ (၃) ဂၤ ဒီး ဘၣ်ဒိ (၁၁) ဂၤဃုာ်ဒီးဖိသၣ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ သဝီဖိအဟံၣ်အူအီၣ်ကွံာ်ဝဲ (၂၀) ဖျၢၣ် ဒီး ဟံၣ်ကိး ဖျၢၣ်ဒဲးဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဒိဟးဂီၤဝဲလၢကီၢ်ပယီၤသုးအကဘီယူၤအတၢ်တ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး ဘၣ်ဒိလီၤပှီၢ်စ့ၢ် ကီး တၢ်ဟ့ၣ်ကသံၣ်ဒၢး (၁) ဖျၢၣ်, တီၤခၢၣ်သးကၠိ (၁) ဖျၢၣ်, ကၠိဘျီၣ်ဒိၣ် (၁) ဖျၢၣ်, သရိာ် (၁) ဖျၢၣ်, သရိာ်အတၢ်အီၣ်မ့ၤ လီၢ်တဖျၢၣ် ဒီး သရိာ်အဘျီၣ်ဒိၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ ဘၣ်ဒိဟးဂီၤဝဲ သိလ့ၣ်ယီၢ် (၂၃) ခိၣ်, သိလ့ၣ် (၃) ခိၣ်, စတါလံၣ်ခ် (Starlink) (၂) ဘ့ၣ်, စဲးကူာ်သ့ၣ် (၄) ဖျၢၣ်, မ့ၣ်အူစဲး (၂) ဖျၢၣ်, တၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးအစဲးတယိးနံၤ (၃) ဖျၢၣ်, စဲးဂံာ်ဘု (၁) ဖျၢၣ်, ဒီး စဲးထဲၢ်တၢ် (၂) ခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလၢပယီၤသုးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အံၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်အသးလၢ သဝီပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤ သဝီအဃၢၤမ့ၢ်ဂ့ၤတအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပယီၤသုးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ် ပိၢ်အဆၢကတီၢ်ဘၣ်လၢ ခရံာ်ဖိတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအကရၢတဖုဟဲမၤဝဲ တၢ်ပာ်စီဆှံက့ၤအဘျီၣ်ဒိၣ်သီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲ လါအ့ဖြ့ၣ် ၁၆ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်အနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤကဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အသီတဘျီဆူ ၡအ--- သဝီအပူၤ န့ၣ်လီၤ. ဒီးလၢအတၢ်ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဘျီဝဲအံၤ ဘၣ်ဒိ စီၤပ---, သးနံၣ် (၅၄) နံၣ်တဂၤဖဲအဖံဘၣ်ခိၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢပယီၤ သုးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒ်အံၤအဃိ တၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤဝံၤအလီၢ်ခံ သဝီဖိလၢအအိၣ်ဖဲသဝီအံၤအပူၤ ဒီး သဝီဖိလၢ အအိၣ်လၢသဝီလၢအဘူးဒီး သဝီအံၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ဆိးက့ၤလၢအဒူအသဝီပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်အဃိ အဝဲသ့ၣ်ဘၣ် ဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံက့ၤဆူပှၢ်လၢ်ကျါ ဒီး သဝီဖိစှၤဒံစှၤဂၤအကျါ ဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်က့ၤဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်န့ၣ်လီၤ. သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဖဲ လၢအဝဲသ့ၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံအဆၢကတီၢ် ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဝဲဒီး တၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢအမ့ၢ် တၢ်အီၣ်တၢ်အီတကူတ လၢ, တၢ်အိၣ်ကဒုလီၢ်အတၢ်ဂ့ၢ်ကီ, တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ၣ်အတၢ်တၤတၢ် ဒီး ဆူၣ်ချ့အတၢ်ကဟုကယာ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီ သ့ၣ်တဖၣ် န့ၣ်လီၤ.