သတင်းဓာတ်ပုံတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ မှ နိုဝင်ဘာလအထိ နယ်ခြားစောင့်တပ် (BGF) နှင့် ပျူစောထီးအပါအဝင် ဗမာစစ်တပ်နှင့်ပူးပေါင်းလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များမှ မြန်မာပြည်အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ ကျေးရွာများနှင့်လူမှုအသိုက်အဝန်းနေရာများတွင် လက်နက်ကြီးများပစ်ခတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော သက်ရောက်မှုများ၏ ဓာတ်ပုံသက်သေအထောက်အထားများကို ဖော်ပြထားပါသည်။ ဤကာလအတွင်း ကရင်လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (KHRG) သည် စစ်သားများ၊ အထူးသဖြင့် ဗမာအာဏာသိမ်းစစ်တပ်၏ အမိန့်ပေးမှုအောက်ရှိ ဗမာစစ်တပ်မှ အရပ် သား နေထိုင်ရာဒေသများတွင် ကြိမ်ဖန်များစွာ တိုက်ခိုက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ ကို ကျူးလွန်ခဲ့သော အထောက်အထားများစွာ မှတ်တမ်းပြုစုခဲ့ပါသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းသည့်အ ချိန်မှစ၍ SAC ၏လက်နက်ကြီးရမ်းသမ်းပစ်ခတ်မှုများသည် ပိုမိုများပြားလာခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဆက်လက်ဖြစ် ပွားလာနေခဲ့ပါသည်။ ထိုကဲ့သို့သောလက်နက်ကြီးရမ်းသမ်းပစ်ခတ်ခြင်းကြောင့် ရွာသားများ ဒဏ်ရာရ သေဆုံးခြင်း၊ နေအိမ်များ၊ လယ်ယာမြေများ၊ ပိုင်ဆိုင်မှုများနှင့် လူမှုအသိုက်အဝန်းအဆောက်အဦးများ ပျက်စီးခြင်း၊ မပေါက်ကွဲ သေးသောလက်နက်ကြီး (UXOs) ၏ရန်ကိုကြောက်ရွံ့ရခြင်း၊ ရွာသားများမှ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းလိုက်လံရှာဖွေ ရန်လွတ်လပ်စွာသွားလာခွင့် ကန့်သတ်ခံရခြင်းနှင့် များစွာသော နေရပ်ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ရခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပါသည်။ ဤကဲ့သို့သော အခက်အခဲများရှိနေသော်လည်း ရွာသားများသည် လူမှုအသိုက်အဝန်းအတွင်းရှိ ဒဏ်ရာရရှိသူများကို ဆေးကုသမှုခံယူရန်ပို့ဆောင်ခြင်းနှင့် ဘေးကင်းလုံခြုံသောနေရာများသို့ပြောင်းရွှေ့ခြင်းအပါအဝင် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုရန်အတွက် ကာကွယ်မှုနည်းလမ်းများကို အသုံးပြုခဲ့ကြပါသည်။

 

ဓာတ်ပုံသတင်း - ဗမာစစ်တပ်၊ BGF နှင့် အခြားလက်နက်ကိုင်ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များမှ မြန်မာပြည်အရှေ့ တောင်ပိုင်းရှိ ကျေးရွာများသို့ လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်ခြင်းကြောင့် နေအိမ်များ၊ လူမှုအသိုက်အဝန်းအ ဆောက်အဦးများ၊ လယ်ယာမြေများနှင့် အဆောက်အဦးများပျက်စီးခြင်း  (၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ မှ နိုဝင် ဘာလထိ) 

၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဗမာအာဏာသိမ်းစစ်တပ်၏ လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုများ အရပ်သားများနေထိုင်ရာဒေသများတွင် ဆက်လက်၍ဖြစ်ပွားလာသည့်နှင့်အမျှ ရွာသားများသည် ဒဏ်ရာရသေဆုံးခြင်း၊ နေအိမ်များနှင့် လယ်ယာမြေများ ပျက်စီးခြင်းတို့ကို ပို၍ရင်ဆိုင်လာခဲ့ကြရပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလနှင့် နိုဝင်ဘာလအကြား ကရင်လူ့အခွင့် အရေးအဖွဲ့ (KHRG) မှ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (SAC) ၏ လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုကြောင့် သက်ရောက် မှုများဖြစ်သော ရွာသားများဒဏ်ရာရသေဆုံးခြင်း၊ ရွာသားများ၏နေအိမ်များ၊ လူမှုအသိုက်အဝန်းအဆောက်အဦး များနှင့် လယ်ယာမြေများပျက်စီးခြင်းစသည့် ဓာတ်ပုံသက်သေအထောက်အထား (၁၃၀၈) ပုံကို‌ မှတ်တမ်းပြုစုခဲ့ပါသည်။ ဤကဲ့သိုသော တိုက်ခိုက်မှုများကြောင်း ရွာသားများသည် အခက်အခဲများဖြင့်ရင်ဆိုင်နေကြရပြီး ၎င်းတို့၏ဘဝတွင် ရေရှည်ဆိုးကျိုးသက်ရောက်မှုများ ခံစားနေကြရပါသည်။ ထို့အပြင်၊ နယ်ခြားစောင့်တပ် (BGF) နှင့် ပျူ စောထီးအဖွဲ့များမှ လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုများကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါသည်။

အချို့သောဖြစ်ရပ်များတွင် ဗမာစစ်တပ်မှ ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KNLA) နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မ‌‌တော် (PDF) တို့၏တိုက်ခိုက်ခြင်းခံရပြီးသည့်‌‌နောက် ကျေးရွာထဲသို့ လက်နက်ကြီးရမ်းသမ်းပစ်ခတ်မှုပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အချို့ဖြစ်ရပ်များတွင် ဗမာစစ်တပ်အနေဖြင့် မည်သည့်တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခြင်းမရှိသည့်တိုင် ပစ်ခတ်မှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါသည်။ ဤကဲ့သို့သော တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အရပ်သားများ (ကလေးများအပါအဝင်) သေဆုံးခြင်း၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်းများဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး နေအိမ်များ၊ စပါးကျီများ၊ အိမ်သုံးပစ္စည်းများ၊ စုဆောင်းထား သောငွေကြေးများ၊ အိမ်မွေးတိရိစ္ဆာန်များ၊ လယ်ယာမြေများနှင့် စိုက်ခင်းများ၊ စိုက်ပျိုးရေးပစ္စည်းများ၊ ယာဉ်များ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် အလုပ်အကိုင်နေရာများစသည့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းအတွက် အဓိက အရင်းအမြစ် များကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေခဲ့ပါသည်။  ဤကဲ့သို့သောတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ရွာသားများအနေဖြင့် မလုံခြုံမှုနှင့် အန္တရာယ်များအောက်တွင် အမြဲတစေ နေထိုင်နေကြရပါသည်။ ၎င်းတို့အနေဖြင့် နေအိမ်၊ စာသင်ကျောင်း၊ ဘုရား ရှိခိုကျောင်း၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းတို့တွင်ရှိနေသည့်အချိန်နှင့် လယ်ယာမြေများတွင်အလုပ်လုပ်နေချိန် သို့မဟုတ် ခရီးသွားလာချိန်များတွင် အန္တရာယ်နှင့်ကြောက်ရွံ့မှုအောက် နေထိုင်နေကြရပါသည်။ တောထဲ၌ခိုလှုံမှုရှာဖွေပြီး ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သည့်နေရာများတွင် ခိုလှုံရာနေရာများဆောက်လုပ်ခြင်းဖြင့် ရွာသားများသည် ၎င်းတို့၏ ကာကွယ်ရေးနည်းလမ်းများနှင့် ကြံကြံခံနိုင်စွမ်းကို တင်ပြကြပါသည်။

ဤဓာတ်ပုံသတင်းတွင် ဒေသတွင်းသတ်မှတ်ထားသည့် ကရင်ပြည်နယ်ရှိခရိုင်ခုနှစ်ခုဖြစ်သော ဒူးသထု (သထုံ)၊ တောအူး (တောင်ငူ)၊ ခလယ့်လွီးထု (ညောင်လေးပင်)၊ ဘိတ်-ထားဝယ် (မြိတ်-ထားဝယ်)၊ မူတြော် (ဖာပွန်) ခရိုင်၊ ဒူးပလာယာခရိုင် နှင့် ဖားအံ (ဘားအံ) ခရိုင်တို့မှ ရွေးချယ်ထားသော ဓာတ်ပုံ (၆၄) ပုံပါဝင်ပါသည်။  ဤဓာတ်ပုံများသည် ၎င်းတို့နေရပ်ဒေသရှိ လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေများအား စောင့်ကြည့်ရန် KHRG မှ လေ့ကျင့်ပေးထားသော ဒေသခံလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအဖွဲ့ဝင်များနှင့် ဒေသခံကျေးရွာသားများမှ ရိုက်ယူခဲ့ပါသည်။  ကျူးလွန်ခံရသူများ၏အမည်များ၊ ဓာတ်ပုံများနှင့် နေရပ်အတိအကျများကို ၎င်းတို့၏ဘေးကင်းလုံခြုံရေးအတွက် ဆင်ဆာဖြတ်ထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။

 

 

 

မြန်မာပြည်အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းများအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်နေသော အခြေအ နေကိုနားလည်ရန် နောက်ထပ်အချက်အလက်များကို အောက်ပါ KHRG အစီရင်ခံစာများတွင် ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။

Mon, 05 Jan 2026

Related Readings