တၢ်ကဲထီၣ်သးတၢ်ပာ်ဖျါတဘ့ၣ်အံၤပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲတၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲ ထီတထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်, တီအူကီၢ်ရ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလါမ့ၤ ၁၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, တချုး ၁၀း၃၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်, ကီၢ်ပယီၤသုးဖိလၢအအိၣ်ဖဲခီၣ်သုးရ့ၣ် (ခလရ) နီၣ်ဂံၢ်-၇၃ သ့ၣ်တဖၣ်လဲၤနုာ် လီၤဆူအအ---သဝီ, ပၢၤထံးကရူၢ်, အဝဲသ့ၣ်မူၤသံး, ဒိတကျိာ်သဝီဖိအဟံၣ်တြဲၤဒီးမၢန့ၢ်ဆူၣ်သဝီဖိအိးထီၣ်န့ၢ်အီၤတြဲၤန့ၣ်လီၤ. ဝံၤအလီၢ်ခံဖဲ ၁၀း၃၀ မုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ် အဝဲသ့ၣ်ခးသံဝဲဖိသၣ်ပိာ်ခွါစီၤအ--- (၁၇) နံၣ်တဂၤဖဲအဝဲကလဲၤမံလၢအမိၢ်အ ပၢ်အသဲးကျီး ဖဲအအ---သဝီပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢခံတနံၤသဝီဖိထံၣ်န့ၢ်က့ၤအစိၣ်ဒီးအမဲာ်သၣ်သဘှံးဒီးထီၣ်လါဝဲ ဒီးလၢအလိၤန့ၣ် တၢ်ခးဘၣ်အီၤတဘျုးထံၣ်ညါန့ၣ်လီၤ. လၢခံတၢ်က့ၤခူၣ်လီၤက့ၤအီၤလၢအသဝီန့ၣ်လီၤ.[1]
(၁) တပတီၢ်- တၢ်ကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲး
|
တၢ်ကဲထီၣ်သးအကလုာ် |
တၢ်ခးသံတၢ်လၢဆှုၣ်မဲာ်ကဲၤမဲာ် |
|
တၢ်ကဲထီၣ်သးမုၢ်နံၤမုၢ်သီ |
လါမ့ၤ ၁၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ် |
|
တၢ်ကဲထီၣ်သးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲ (သဝီ, ကရူၢ်, ကီၢ်ဆၣ်, ကီၢ်ရ့ၣ်) |
အအ--- သဝီ, ပၢၤထံးကရူၢ်, ထီတထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်, တီအူကီၢ်ရ့ၣ် |
|
ၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤ |
|
|
မံၤ |
စီၤအ--- |
|
သးနံၣ် |
၁၇ နံၣ် |
|
မုၣ်/ ခွါ |
ခွါ |
|
ကလုာ် |
ကညီ |
|
ထီၣ်ပှၢ် / သဘျ့ |
သဘျ့ |
|
တၢ်ဖံးတၢ်မၤ |
ထူစံာ် |
|
တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ |
ခရံာ်ဖိ |
|
တၢ်ဟံးမူဒါ/ လီၢ်လၤ |
သဝီဖိ |
|
အိၣ်ဆိးဒူသဝီ |
အဘ--- သဝီ, ပၢၤထံးကရူၢ်, ထီတထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်, တီအူကီၢ်ရ့ၣ် |
|
ၦၤလၢအမၤအၢပယွဲတၢ်တဂၤအဂ့ၢ်အကျိၤ |
||||
|
မံၤ |
လီၢ်လၤ |
သုးကျိၤ/ သုးရ့ၣ် / သုးတြိၤ |
အိၣ်သူၣ်လီၤသးလီၢ်ကျဲ /သုးကလၢၤ |
အခိၣ်အမံၤဒီးလီၢ်လၤ |
|
တသ့ၣ်ညါ |
တသ့ၣ်ညါ [ကီၢ်ပယီၤသုးဖိ] |
ခီၣ်သုးရ့ၣ် (ခလရ) နီၣ်ဂံၢ်-၇၃ |
ရှါစ့ၤဘိၤ(ရှားစေဘို) သုးကလၢၤ, စယၣ်ကၠံ ဝ့ၢ်, ထီတထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်, တီအူကီၢ်ရ့ၣ် |
တသ့ၣ်ညါ |
(၂) တပတီၢ်- တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအကံၢ်အစီ
|
၁. ၡဲပၠးၦၤနဟံးန့ၢ်တၢ်ကဲထီၣ်သးတခါအံၤ တဆီဘၣ်တဆီတက့ၢ်. |
|
စီၤဘ---လၢအမ့ၢ်ပှၤလၢအိၣ်ဒီးလီၢ်လၤဖဲထီတထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ကွီၢ်ဘျီၣ်တဂၤတဲဘၣ် KHRG ပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဂၤ [ဘၣ်ဃးတၢ် ကဲထီၣ်သးအံၤ] န့ၣ်လီၤ. ဝံၤအလီၢ်ခံ ပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိအံၤမၤဝဲတၢ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ်ဒီးစီၤအ---အဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ် [အကၠီအမါ] ဖဲလါမး ရှး ၂၀၂၆ နံၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. |
|
၂. ကွဲးနီၣ်ၦၤလၢဟ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤတဂၤစုာ်စုာ်သ့ၣ်ညါ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤအမ့ၢ်အတီလၢကျဲဒ်လဲၣ်. |
|
နီၢ်ဆ--- လၢအမ့ၢ်ပှၤစံးဆၢတၢ်ဖိအံၤပာ်ဖျါထီၣ်လီၤတံၢ်ဝဲလၢပှၤသံစိၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲစီၤအ--- ဒီးအဝဲမ့ၢ်အဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ် [အကၠီအမါ] န့ၣ် လီၤ. ထီတထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ခိၣ်လၢအတဲဘၣ်ပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဂၤဘၣ်ဃးတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲစီၤအ---အဘူးအတံၢ်တ ဂၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအံၤမ့ၢ်တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီန့ၣ်လီၤ. |
(၃) တပတီၢ်- ပာ်ဖျါတၢ်ကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်အကျိၤလၢလၢပှဲၤပှဲၤတက့ၢ်
|
ပာ်ဖျါတၢ်ကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်အကျိၤလၢလၢပှဲၤပှဲၤတက့ၢ်. |
|
ဖဲလါမ့ၤ ၂၀၂၅ နံၣ်အပူၤ, ကီၢ်ပယီၤသုးဖိ (တပ်မတော်) လၢအအိၣ်ဟဲဖဲခီၣ်သုးရ့ၣ် (ခလရ) နီၣ်ဂံၢ်-၁၇ သ့ၣ်တဖၣ်ဟဲတုၤ ဖဲရှါစ့ၤဘိၤ (ရှားစေဘို) သုးကလၢၤလၢအအိၣ်သူၣ်လီၤအသးဘူးဒီးအအ---သဝီ, ပၢၤထံးကရူၢ်, ထီတထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်, တီအူကီၢ် ရ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိသုးဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ပှၤသီလၢသဝီပူအံၤအဃိအဝဲသ့ၣ်ညီနုၢ်ဟးကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စူၣ်တၢ်ဖဲအအ---သဝီပူၤဒ်သိး ကဃုသ့ၣ်ညါသဝီတၢ်အိၣ်သးန့ၣ်လီၤ.
ဖဲလါမ့ၤ ၁၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်အနံၤ, စီၤအ---လၢအအိၣ်ဆိးဖဲအဘ---သဝီ, ပၢၤထံးကရူၢ်အံၤဖဲမုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ်အဝဲပာ်လီၤ အသးလၢကလဲၤမံဝဲလၢအမိၢ်အပၢ်သဲးကျီးဖဲအအ---သဝီပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိဖဲ ၁၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်, အဝဲဒိး ထီၣ်ဝဲအသိလ့ၣ်ယီၣ် (ဆဲးကဲး) ဖဲအဟံၣ်လၢကလဲၤဆူသဲးကျီးပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲ ၁၀း၃၀ မုၢ်နၤခီ, ဘူးကတုၤဝဲဖဲအအ---သဝီပူၤ အဆၢကတီၢ် ကီၢ်ပယီၤသုးဖိဟးကွၢ်ဟုၣ်တၢ်ဖဲအအ--- သဝီပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တနၤန့ၣ် [ဆၢကတီၢ်ဖဲန့ၣ်], သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ် နၢ်ဟူဝဲပှၤခးကျိသီၣ် ဘၣ်ဆၣ်ပှၤဟးထီၣ်လၢတၢ်ချၢဒီးလဲၤကွၢ်တၢ်မနုၤကဲထီၣ်သးအံၤတဘူၣ်နီတဂၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. [သဝီဖိတဲ က့ၤဝဲလၢခံလၢ] အဝဲ [စီၤအ---] ဘၣ်တၢ်ခးသံအီၤလၢသုးဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢခံတနံၤသဝီဖိထံၣ်န့ၢ်ဝဲပှၤသံစိၣ်အိၣ်ဖဲတၢ်ပျီပူၤန့ၣ်လီၤ. အခိၣ်သၣ်ဃံဘၣ်တၢ်တီၢ်အီၤလၢတၢ်တမံၤမံၤ လၢအမးအဃိ သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်နာ်ဝဲလၢဘၣ်တၢ်တီၢ်အီၤလၢကျိအခံန့ၣ်လီၤ. အမဲာ်သၣ်ထီၣ်လုးထီၣ်လါန့ၣ်လီၤ. အဟၢဖၢန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ခးအီၤ သၢထံၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပှၤထံၣ်အီၤအဆၢကတီၢ်ပှၤတသ့ၣ်ညါနီတဂၤလၢအမ့ၢ်မတဂၤလဲၣ်န့ၣ်ဘၣ်. နီၢ်ဆ--- [စီၤအ---အဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ်] ဟဲကွၢ်ပှၤသံအံၤဒီးမၤလီၤတံၢ်ဝဲသိလ့ၣ်ယီၣ်, တၢ်ပီးတၢ်လီလၢအထၢၣ်ပူၤ ပၣ်ဃုာ်ဒီးအလီတဲစိ ဒီးအတၢ်ကူတၢ်ကၤလၢအလိၤ န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲစီၤအ---န့ၣ်လီၤ. စီၤအ--- အမိၢ်န့ၣ် တချုးထံၣ်တၢ်သံစိၣ်အံၤဘၣ်အခါ တဲဂ့ၢ်လိာ်ဝဲလၢအဖိအံၤ မံလၢသဲးကျီးပူၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ဖဲအဝဲထံၣ်ဝဲအဖိခွါအစိၣ်အဆၢကတီၢ်အသူၣ်ဘၣ်ဒိသးဘၣ်ဒိဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. [စီၤအ--- အံၤ လၢခံဘၣ်တၢ်ခူၣ်လီၤက့ၤ အစိၣ်လၢအသဝီပူၤန့ၣ်လီၤ.]
ဖဲပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဲသကိးတၢ်ဒီးအအ---သဝီသးပှၢ်အဆၢကတီၢ်, အဝဲစံးဝဲ တချုးလၢတၢ်ကဲထီၣ်အသးဒံးဘၣ်န့ၣ်, တၢ်တ နၤန့ၣ်ကီၢ်ပယီၤသုးဖိ (တပ်မတော်) လၢအအိၣ်ဟဲလၢခီၣ်သုးရ့ၣ် (ခလရ) နီၣ်ဂံၢ်-၇၃ သ့ၣ်တဖၣ်ဟဲနုာ်လီၤလၢ အအ---သဝီပူၤဒီးမၢန့ၢ်ဆူၣ်ဝဲသဝီဖိလၢအအိၣ်လၢသဝီဆၢခိၣ်တဂၤအိးထီၣ်အကျးဒီးအဟံၣ်ပဲတြီန့ၣ်လီၤ. သုးဖိသ့ၣ်တဖၣ်ထူဝဲပဲတြီ ဒီးတီၢ်ဝဲဒီးအကျိန့ၣ်လီၤ. သဝီဖိအံၤပျံၤတၢ်ဒိၣ်တလၢအဃိတအိးထီၣ်ဝဲပဲတြီဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးဒ်အံၤအ ဖီခိၣ်သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်နာ်ဝဲဒီးတဲက့ၤဝဲလၢသုးဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမူၤသံးန့ၣ်လီၤ.
စီၤအ---အဟံၣ်ဖိဃီဖိအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ ဒ်သိးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်တီတၢ်တြၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်အဝဲသ့ၣ်ညါ ဝဲလၢ ပှၤတအဲၣ်ဒိးဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်တၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤနီတဂၤဘၣ်. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ အဝဲသ့ၣ်တပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢတၢ်လီၢ် နီတပူၤဘၣ်. [ဟံၣ်ဖိဃီဖိအံၤသ့ၣ်ညါဝဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ခီဖျိလၢအပူၤကွံာ်တၢ်တသ့ၣ်ညါမုၢ်နံၤမုၢ်သီဘၣ်, ပှၤဒီပုၢ်ဝဲၢ်ခံဂၤဘၣ်တၢ်မၤသံ အီၤဘူးဒီး အအ--- သဝီ ဘၣ်ဆၣ်ပှၤတဟံးထီၣ်မူဒါလၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤနီတဂၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်တဟံးထီၣ်မူဒါ ဒီးစံၣ်ညီၣ် အပှၤသုးဖိလၢအမၤကမၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်. ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ (KNU) စ့ၢ်ကီးတအိၣ်ဒီးတၢ်စိတၢ်ကမီၤ လၢကဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဒီးဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ်လၢပယီၤသုးဖိတဖၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ]. လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးဒ်အံၤအဃိ သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ် တူၢ်ဘၣ်ဝဲတဘံၣ်တဘၢ လၢကလဲၤမၤတၢ်လၢတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်အလီၢ်လၢၤဘၣ် ဒီးပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်လၢကဟးထီၣ်လၢတၢ်ချၢ ဖဲမုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.
|
(၄) တပတီၢ်- တၢ်ဃ့န့ၢ်အခွဲး
|
မ့ၢ်ၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ၦၤတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢပကသူတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတခါအံၤဧါ, ဟ့ၣ်ၦၤတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ ပကသူ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤလၢကျဲဒ်လဲၣ်. |
|
နီၢ်ဆ---လၢအမ့ၢ်ပှၤစံးဆၢတၢ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤဝဲၤကျိၤ (KECD) ကၠိသရၣ်မုၣ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲ ဟ့ၣ်တၢ်ပျဲလၢ KHRG ကသူဝဲတၢ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ်တၢ်ကလုၢ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤခီဖျိအဝဲအဲၣ်ဒိးဝဲလၢကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကသ့ၣ် ညါဝဲလၢပယီၤသုးအံၤဟးမၤသံမၤဝီသဝီဖိလၢအတၢ်ကမၣ်တအိၣ်, အဂ့ၢ်အကျိၤတအိၣ်နီတမံၤ ဒီးတမ့ၢ်အဒုၣ်အဒါ [သုးဖိတ ဂၤ] ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. |
Footnotes:
[1] တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢ လံာ်ပာ်ဖျါတဘ့ၣ်အံၤအပူၤန့ၣ် တၢ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်အီၤဖဲ လါမးရှး ဒီးလါမ့ၤ ၂၀၂၆ နံၣ် အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တၢ်ဆှၢဟ့ၣ်ထီၣ်အီၤလၢ လီၢ်ကဝီၤၦၤမၤသကိးတၢ်တဂၤ ဖဲတီအူကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ လၢအဘၣ်တၢ်သိၣ်လိအီၤလၢကညီဂ့ၢ်ဝီခွဲးယာ်ကရူၢ် (KHRG) လၢကမၤနီၣ်မၤဃါတၢ်မၤဘၣ်ဒိ ၦၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယာ်အတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်ဖဲလီၢ်ကဝီၤပူၤန့ၣ်လီၤ. ၦၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ်အမံၤ, တၢ်ဂီၤဒီးအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲလီၤတံၢ်လီၤဆဲးတဖၣ်န့ၣ် တၢ်မၤလီၤဘၢအီၤလၢအဝဲနီၢ်ကစၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢတၢ်ကွဲးၡဲပၠးအါထီၣ်အီၤဖဲပနိကဝီၤအပူၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် KHRG အတၢ်ကွဲးၡဲ ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤန့ၣ်လီၤ.
