Karen Human Rights Group

ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ပာ်ဖျါအဖုၣ်- ကီၢ်ပယီၤသုးကဘီယူၤခးလီၤတၢ်အဃိ ဘၣ်သံဝဲ သဝီဖိတဂၤဖဲလၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ် (လါအီကူး ၂၀၂၆ နံၣ်)

 

ဖဲလါအီကူး ၄ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်ဟါခီ ၄း၀၇ အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲလံၤခီးဖ်တၢၣ် (helicopters) (၃) ဘ့ၣ်လၢအအိၣ်ဟဲလၢဘျံး (မြိတ်) ဝ့ၢ်အံၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ် (၆) ဖျၢၣ်ဖဲအအ---သဝီ, တဖိၣ်ကရူၢ်, လၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ်, ဘျံးဒ ဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. [သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်နာ်ဝဲလၢ ကဘီယူၤအံၤဟဲလၢဘျံး (မြိတ်) ဝ့ၢ် ခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤပျီအိၣ်ဆီလီၤအ သးဖဲန့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိနာ်ဝဲလၢကဘီယူၤအံၤမ့ၢ်ဝဲ ဟဲလံၤခီးဖ်တၢၣ် (helicopters) ခီဖျိအနီၢ်ဝံၢ်တရံးသးအိၣ်ဖဲ အမိၢ်ပှၢ်ဖီခိၣ်, တအိၣ်လၢအလီၢ်ခံဘၣ် ဒီးအိၣ်စ့ၢ်ကီးဒီးအမဲၢ်န့ၣ်လီၤ.] တ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ် (၃) ဘျီန့ၣ်လီၤ. တဘျီန့ၣ်တ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ် ပိၢ် (၂) ဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. တ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်တၢတဘျီလီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဖဲသဝီဖိအတၢ်ဖံးအီၤမၤအီၤအလီၢ်လၢအအိၣ်ဖဲသဝီကပၤ န့ၣ်လီၤ. တ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ခံဘျီတဘျီလီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဘူးဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ကသံၣ်ဒၢး ဖဲသဝီဖိတဂၤအဟံၣ်မဲာ်ညါလၢအပာ်ကီၤ ဃာ်သိ (ဂာ်သဝံ) လၢအပူၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်ပိၢ်အက့အခီဘၣ်ဝဲသိတၢ်ပာ်ကီၤအဒၢအဃိ မ့ၣ်အူကဲၤထီၣ်ဒီးအူအီၣ်ဝဲဟံၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်အူကဲၤ ထီၣ်ဒိၣ်အဃိအူအီၣ်စ့ၢ်ကီးဟံၣ်လၢအဂၤတဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ဟံၣ်အူအီၣ်ခဲလာ် (၂) ဖျၢၣ်ဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲ (၃) ဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. တ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်သၢဘျီတဘျီလီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဖဲထံကျိကပၤလၢအအိၣ်စီၤစုၤဒီးသဝီတစဲး န့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်ပိၢ်လၢ တၢ်တ့ၢ်လီၤခံဘျီတဘျီအံၤ ဘၣ်ဒိဝဲသဝီဖိတဂၤ, ဘၣ်ဟးဂီၤဟံၣ် (၃) ဖျၢၣ်, ဘၣ်အူအီၣ်ကွံာ်ဝဲ ဟံၣ် (၂) ဖျၢၣ်ဒီးဘၣ် ဒိဘၣ်ထံးဝဲသဝီဖိတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်အလီၢ်ပၣ်ဃုာ်ဒီးသဲးကျီး, ရီဘၢၣ်ကျီးဒီးတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးကျီးလၢအဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် လီၤ. မ့ၣ်ပိၢ်လၢတၢ်တ့ၣ်လီၤအီၤတၢတဘျီဒီးသၢဘျီတဘျီန့ၣ် တဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲသဝီဖိနီတဂၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

သဝီဖိလၢအသံတဂၤအမံၤမ့ၢ်ဝဲဒီၤအ---, သးနံၣ် (၆၃) နံၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ်ပယီၤကလုာ်ဒီးအတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါမ့ၢ်ဝဲဘူးဒးန့ၣ်လီၤ. [တချုးလၢကဘီယူၤခးလီၤတၢ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်,] သဝီဖိအံၤလဲၤဒိးကွၢ်အသးလၢတၢ်ဟ့ၣ်ကသံၣ်ဒၢးတဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲဒိးကွၢ်သး အဆၢကတီၢ်, ကဘီယူၤ (၃) ဘ့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိအဝဲဃ့ၢ်နုာ်ဆူတၢ်ပူၤလၢကအိၣ်ခူသူၣ် အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲကဘီယူၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်တၢတဖျၢၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ သဝီဖိအံၤဆိကမိၣ်ဝဲလၢကဘီယူၤတတ့ၢ်လီၤလၢၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢၤ ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲဃ့ၢ်ဒီးဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤလၢအဝၤအဂီၢ်ခီဖျိအဝၤအံၤကလံၤဘၣ်အီၤဒီးအိၣ်တ့ၢ်လၢဟံၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အ ဃိအဝဲဟဲက့ၤထီၣ်က့ၤလၢတၢ်ပူၤဒ်သိးကက့ၤကွၢ်အဝၤန့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဘၣ် [ဖဲအဝဲဟဲက့ၤတုၤဘူးဒီးဟံၣ်လၢအပာ်ကီၤ ဃာ်ဂာ်သဝံသိအံၤအဆၢကတီၢ်], ကဘီယူၤတ့ၢ်လီၤတၢ်ခံဘျီတဘျီဒီးဘၣ်ဒိအဖံဘၣ်ခိၣ်လၢအစ့ၣ်တကပၤဒီးအကံၣ်ဒုၣ် လၢအစ့ၣ်တကပၤန့ၣ်လီၤ. ဝံၤအလီၢ်ခံ, ကဘီယူၤ (၃) ဘ့ၣ်တ့ၢ်လီၤအါထီၣ်ဝဲမ့ၣ်ပိၢ်ဘူးဒီးထံကျိလၢ အအိၣ်ဘူးဒီးသဝီန့ၣ်လီၤ. ဖဲကဘီယူၤခးလီၤတၢ်ဝံၤအလီၢ်ခံဒီးသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်မၤလီၢ်ပံၣ်ကွံာ်မ့ၣ်အူအဆၢကတီၢ်, အဝဲသ့ၣ်ထံၣ်ဝဲဒီၤအ---အံၤသံဝဲဘူးဒီး ဟံၣ်လၢအပာ်ကီၤဃာ်ဂာ်သဝံၤအံၤဒီးအူအီၣ်ကွံာ်တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဟဲက့ၤစိာ်က့ၤ ဒီၤအ--- အစိၣ်ဆူအဟံၣ် ဒီးဖဲလါအီကူး ၅ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်န့ၣ် သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်ကုၢ်ထီၣ်ကွံာ်ဝဲအစိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီၤအ--- အဖိအကျါတဂၤကွၢ်ထွဲက့ၤ အပါဖဲဒီၤအ---သံဝံၤအလီၢ် ခံန့ၣ်လီၤ.

လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ, အအ---သဝီသးပှၢ်စံးဝဲ “ဘၣ်မနုၤအဃိကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဘူးဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ကသံၣ်ဒၢးအံၤ လဲၣ်န့ၣ် ပတသ့ၣ်ညါဘၣ် . ဖဲမ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အဆၢကတီၢ်, ကလံၤအူဒီးဘၣ်အူအီၣ်ကွံာ်ဟံၣ်ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ကသံၣ်ဒၢးန့ၣ် တအူအီၣ်ဘၣ်. တချုးကဘီယူၤခးလီၤတၢ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်, PDF [ကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢသုး] လၢအဘၣ်ဒိလၢတၢ်ဒုးပျီပူၤသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်တၢ်ဟဲက့ၤစိာ်အဝဲသ့ၣ်ဖဲတၢ်ဟ့ၣ်ကသံၣ်ဒၢးတဖျၢၣ်အံၤလၢတၢ်ကူစါယါဘျါသးအဂီၢ်လီၤ. ဖဲသုးဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဟးထီၣ် လၢသဝီပူၤဒီးက့ၤဆူအဝဲသ့ၣ်တၢ်လီၢ်ဝံၤအ လီၢ်ခံ, ကဘီယူၤခးလီၤတၢ်လီၤ.”

လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးဒ်အံၤအဃိသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ပျံၤဘၣ်ဖုးတၢ်ဒိၣ်မးခီဖျိကဘီယူၤခးလီၤတၢ်လၢအအ---သဝီအံၤ မ့ၢ်ဝဲတၢ်အ ဆိကတၢၢ်တဘျီလၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. သဝီဖိအဟံၣ်တနီၤနီၤအိၣ်ဒီးတၢ်ပူၤဘၣ်ဆၣ်တနီၤနီၤတအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ် န့ၣ်အဃိပှၤလၢတၢ်ပူၤတအိၣ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်စးထီၣ်ခူၣ်န့ၢ်ဝဲတၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်တၢ်ပတုာ်ကွံာ်အီၤလၢ (၃) သီအတီၢ်ပူၤခီဖျိကဘီယူၤခးလီၤတၢ်အဃိ [တချုးတၢ်စးထီၣ်ဝဲတၢ်မၤလိလၢတၢ်လီၢ်အဂၤတတီၤလၢအပူၤဖျဲး] ဒီးကဲထီၣ်စ့ၢ် ကီးတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီလၢမိၢ်ပၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကဆှၢအဖိလၢကၠိန့ၣ်လီၤ.