တၢ်ကဲထီၣ်သးအကလုာ်

[တၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ် ဒီး တ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢဒြိ.] ကီၢ်ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ် ဒီး တ့ၢ်လီၤ မ့ၣ်ပိၢ်လၢဒြိ

တၢ်ကဲထီၣ်သးမုၢ်နံၤမုၢ်သီ

လါဒံၣ်စဲဘၢၣ် ၃ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်

တၢ်ကဲထီၣ်သးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲ (သဝီ, ကရူၢ်, ကီၢ်ဆၣ်, ကီၢ်ရ့ၣ်)

ဂန--- သဝီ, ညီၤပ့ၤသၤကရူၢ်, မူကီၢ်ဆၣ်, ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်

ၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤ

မံၤ

ဒီၤလ---

အူသ---

မီၤမ---

သးနံၣ်

(၅၇) နံၣ်

(၆၈) နံၣ်

(၃၀) နံၣ်

မုၣ်/ ခွါ

မုၣ်

ခွါ

ခွါ

ကလုာ်

ပယီၤ

ပယီၤ

ပယီၤ

ထီၣ်ပှၢ် / သဘျ့  

ထီၣ်ပှၢ်

ထီၣ်ပှၢ်

ထီၣ်ပှၢ်

တၢ်ဖံးတၢ်မၤ

မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤတၢ်မၤ

မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤတၢ်မၤ

မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤတၢ်မၤ

တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ

ဘူးဒး

ဘူးဒး

ဘူးဒး

တၢ်ဟံးမူဒါ/ လီၢ်လၤ

သဝီဖိ

သဝီဖိ

သဝီဖိ

အိၣ်ဆိးဒူသဝီ

ဂန--- သဝီ

ဂန--- သဝီ

ဂန--- သဝီ

ၦၤလၢအမၤအၢပယွဲတၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤ

မံၤ                    

လီၢ်လၤ

သုးကျိၤ/ သုးရ့ၣ် / သုးတြိၤ

အိၣ်သူၣ်လီၤသးလီၢ်ကျဲ /သုးကလၢၤ

အခိၣ်အမံၤဒီးလီၢ်လၤ

ကီၢ်ပယီၤသုး

တသ့ၣ်ညါ

ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ် (ခမရ) နီၣ်ဂံၢ် - ၅၉၉

မူ (မုန်း) သုးကလၢၤ

[သုးခိၣ်ကျၢၢ်] မ့အီၤလဲၤ [ကီၢ်ပယီၤသုး အသုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ ဒီး ထံကီၢ်တၢ်ဘံၣ် တၢ်ဘၢ ဒီး တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်သုးကီၣ်ကး (SSPC) အပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ]

၁. ၡဲပၠးၦၤနဟံးန့ၢ်တၢ်ကဲထီၣ်သးတခါအံၤ တဆီဘၣ်တဆီတက့ၢ်.

ယ [KHRG ပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိ] ထံၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဘၣ်ဃးတၢ်ကဲထီၣ်အသးတခါအံၤလၢ မူကီၢ်ဆၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့အပူၤဝံၤယ ဆဲးကျိးဒီးဟီၣ်ကဝီၤမူဒါခိၣ် [လၢ KNU-ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ]န့ၣ်လီၤ. အဝဲဟ့ၣ်ယၤတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးန့ၣ်လီၤ. တၢ်န့ၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ ယလဲၤမၤတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါလၢယနီၢ်ကစၢ်န့ၣ်လီၤ.

၂. ကွဲးနီၣ်ၦၤလၢဟ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤတဂၤစုာ်စုာ်သ့ၣ်ညါ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤအမ့ၢ်အတီလၢကျဲဒ်လဲၣ်.

ပှၤလၢအဟ့ၣ်ယၤ [KHRG ပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိ] တၢ်ကစီၣ်တနီၤန့ၣ်မ့ၢ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ ဒီး တနီၤန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်အ ဟံၣ်ဖိဃီဖိန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ထံထွဲတၢ်ကဲထီၣ်အသးန့ၣ်လီၤ. ယမၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ်ဒီး အူဆ--- လၢအအိၣ်လၢ ဂန--- သဝီ, ညီၤပ့ၤသၤကရူၢ်, မူကီၢ်ဆၣ်, ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ် ဒီၤလ--- အဝၤ ဒီး မ့ၢ်စ့ၢ်ကီး မီၤမ--- အမံၤ ပှၢ်ပိာ်ခွါန့ၣ်လီၤ.

ပာ်ဖျါတၢ်ကဲထီၣ်သးအဂ့ၢ်အကျိၤလၢလၢပှဲၤပှဲၤတက့ၢ်.

ဖဲလါဒံၣ်စဲဘၢၣ် ၃ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ် မုၢ်ထူၣ် ၁၂း၀၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် ကီၢ်ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ် (ခမရ) နီၣ်ဂံၢ် - ၅၉၉ လၢအအိၣ်ဖဲ မူ (မုန်း) သုးကလၢၤ အိၣ်သူၣ်လီၤအသးဖဲ မူဝ့ၢ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ် (ညောင်လေးပင်) ကီၢ်ရ့ၣ် ခးလီၤနါစိၤကျိဖးဒိၣ် (၁၂၀) မမ ချံ (၆) ဖျၢၣ်ဆူ ဂန--- သဝီ, ညီၤပ့ၤသၤ (ညောင်ပင်သာ) ကရူၢ်, မူ (မုန်း) ကီၢ်ဆၣ်, ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ ကီၢ်ပယီၤသုးတ့ၢ်လီၤစ့ၢ်ကီးမ့ၣ်ပိၢ်လၢဒြိဆူ ဂန--- သဝီအပူၤန့ၣ်လီၤ. ကျိဖးဒိၣ်ချံ ဒီး မ့ၣ်ပိၢ် သ့ၣ်တဖၣ် လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဖဲသဝီအပူၤန့ၣ်လီၤ. အူရ--- အဟဲၣ်ဘၣ်ဒိလီၤပှီၢ်ကွံာ်န့ၣ်လီၤ.

အူသ--- သးနံၣ် (၆၈) နံၣ်တဂၤဖဲလၢဒြိဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဆၢကတီၢ်ဘၣ်လၢအအိၣ်ဖဲအဟံၣ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၣ်ပိၢ်အကျါတ ဖျၢၣ်လီၤတဲၣ်ဖဲ အူသ--- အကရၢၢ်ပူၤ ဒီး မ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အက့ဖျိးဘၣ်အဟံၣ် ဒီး ဘၣ်ဒိစ့ၢ်ကီး အူသ--- ဖဲအသးနါပှၢ်အထွဲ တကပၤနးနးကလဲာ်န့ၣ်လီၤ. သဝီဖိလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်လဲၤဆှၢအီၤဆူတၢ်ဆါဟံၣ်တဘျီဃီန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ မ့ၢ်လၢ အဘၣ်ဒိနးအဃိ အဝဲသံကွံာ်ဝဲဖဲအလဲၤတုၤလၢတၢ်ဆါအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. တစိၢ်ဖိဝံၤအလီၢ်ခံ ဖဲသဝီဖိလၢအမံၤမ့ၢ် မီၤမ--- သးနံၣ် (၃၀) နံၣ်တဂၤနၢ်ဟူဝဲကျိဖးဒိၣ်သီၣ်တဘျီဃီအဝဲနီထီၣ်အသိလ့ၣ်ယီၢ်တီဃုာ်ဒီးအမံၤပှၢ် ဒီၤလ--- သးနံၣ် (၅၇) နံၣ် လၢအကဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးအသးလၢကျိဖးဒိၣ်ချံအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ကျိဖးဒိၣ်ချံအကျါတဖျၢၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဖဲကျဲမုၢ်လၢအလဲၤနီသိလ့ၣ် ယီၢ်တဘိန့ၣ်အကပၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢကျိချံလီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဘူးဒီးအီၤအဃိ ကျိဖးဒိၣ်ချံအက့ဖျိးဘၣ်အနၢ်တကံာ်ထံးအထွဲ တကပၤန့ၣ်ဒီးဖျိသဂၢၢ်ယိာ်မးန့ၣ်လီၤ. အဝဲသံဝဲတကတီၢ်ဃီန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢကျိဖးဒိၣ်ချံအက့ဖျိးဘၣ် မီၤမ--- အဃိ အသိ လ့ၣ်ယီၢ်လီၤတကျၢၢ် ဒီး ဒီၤလ--- ဘၣ်ဒိဝဲဖဲအမဲာ်သၣ် ဒီး အမဲာ်ချံ န့ၣ်လီၤ. တၢ်လဲၤဆှၢ ဒီၤလ--- ဆူ ရက--- တၢ်ဆါဟံၣ် အိၣ်သူၣ်လီၤအသးဖဲ တီအူဝ့ၢ်, တီအူကီၢ်ရ့ၣ် လၢအဘၣ်တၢ်တၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤအီၤလၢ SAC ပယီၤသုးန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢ ကီၢ်ပယီၤ သုးအတၢ်မၤပယွဲဒ်အံၤအဃိ သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဝဲဒီး တၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံန့ၣ်လီၤ. သဝီဖိတနီၤလဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ဆူ ပှၢ်ပူၤ, တနီၤဆူအတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျဲ, တနီၤဆူသဝီအဂၤ ဒီး တနီၤဆူခူပူၤဝ့ၢ်ပူၤ ဒီး အဝဲသ့ၣ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဝဲဒီးတၢ် လုၢ်လီၤအီၣ်နီၢ်ခိသးသမူအတၢ်ဂ့ၢ်ကီန့ၣ်လီၤ.

အူဆ--- လၢအမ့ၢ် ဒီၤလ--- အဝၤလၢအအိၣ်ဖဲ ဂန--- သဝီအပူၤတဂၤစံးဝဲ “ဖဲလါဒံၣ်စဲဘၢၣ် ၃ သီ, ၂၀၂၅ သီ ဖဲမုၢ်ထူၣ် ၁၂း၀၀ နၣ်ရံၣ်အခါန့ၣ် ယဖိမုၣ် အိးထီၣ်ခၠဲကနါ (နှစ်လုံးထီ) ဖဲယဟံၣ်လီၤ. ဝံၤန့ၣ် ခၠဲကနါနလိထံၤဟးထီၣ်ဝဲနီၣ်ဂံၢ် ၂၄ လီၤ. ဖဲအဝဲကဟ့ၣ်လီၤပှၤပီးခၠဲစ့အခါန့ၣ် ကျိဖးဒိၣ်ချံလီၤတဲာ်ဖဲန့ၤ [ဖဲအူဆ--- အဟံၣ်ကရၢၢ်ပူၤ] တဖျၢၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်အဆၢကတီၢ်, ပှၤဆါခၠဲအိၣ်စ့ၢ်ကီးဖဲန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ကိးဂၤဒဲးန့ၣ်လဲၤဃ့ၢ်နုာ်လီၤဆူတၢ်ပူၤလီၤ. ယဖိမုၣ်ဒီးယမာ် [လၢသံကွံာ်တဂၤ] န့ၣ် ဃ့ၢ် နုာ်စ့ၢ်ကီးလၢတၢ်ပူၤလီၤ. ဝံၤန့ၣ် မာ်ဟဲက့ၤပိာ်စိၢ်က့ၤပဝဲအသီတဘျီလီၤ. ဖဲအဝဲဟဲက့ၤတုၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ်ယမါတဲလၢကလဲၤ ပိာ်အခံ. ယတဲအီၤ ‘လဲၤပိာ်အခံတဂ့ၤ အလီၤဘၣ်ယိၣ်လီၣ်...’ ဝံၤဖဲအဝဲလဲၤပိာ်အခံအဆၢကတီၢ် ကျိဖးဒိၣ်ချံလီၤတဲၤဖဲယဟံၣ် မဲာ်ညါလီၤ. ကျိဖးဒိချံအက့သ့ၣ်တဖၣ် ဖျိးပြံပြါ ဒီး ဘၣ်ဒိပှၤတဂၤလံ. ဝံၤအူသ--- ကိးဆိယၤလၢအယံၤ ‘အူဆ--- အူဆ--- ကျိဖးဒိၣ်ချံအက့ဘၣ်ယၤလံ.’ ဝံၤယဆဲးလီတဲစိလၢယဖိမုၣ်အအိၣ် ယတဲအီၤလၢ ‘အူသ--- လၢအအိၣ်ဖဲ ပဟံၣ်မဲာ်ညါတဂၤ န့ၣ်ဘၣ်ဒိလံ. အဃိန့ၣ် ဟဲက့ၤဟီ. နဝၤတီၣ်ဒၢးနမိနီထီၣ်သိလ့ၣ်ယီၢ်ဝံၤဟးထီၣ်ဃဲးဃဲးလံ.’”

စံးကဒီးဝဲ, “ဝံၤန့ၣ် ကျိဖးဒိၣ်ချံလီၤတဲၤကဒီးအသီတဖျၢၣ် ဒီး ပှၤတဂၤအဝဲဟဲတဲဘၣ်ယၤတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢယမာ်ဘၣ်ဒီးကျိဖး ဒိၣ်ချံအဃိသံလံ. အဝဲမၢသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ် လဲၤဆှၢသဝီဖိလၢအဘၣ်ဒိန့ၣ်ဆူတၢ်ဆါဟံၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်အခါ ယနၢ်ဟူလၢယမာ် န့ၣ်အသံဃဲးဃဲးလံ. အဃိန့ၣ် ယသံကွၢ် ‘ယမါမီၤ’ အဝဲသ့ၣ်တဲဘၣ်ယၤလၢ ယမါမဲာ်သၣ်န့ၣ်အိၣ်ထဲသွံၣ် ဒီး အဝဲနုာ်လီၤလၢ တၢ်ပူၤချုးဒံးလီၤ. တၢ်န့ၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ ယလဲၤကွၢ်က့ၤယမာ်အစိၣ် ယက့ၤယိးအစိၣ်ဒီးပာ်အီၤဖဲအပါအဟံၣ် ဝံၤန့ၣ်ယလဲၤဃုကွၢ် က့ၤယမါ ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ယတထံၣ်အီၤဘၣ်. အဃိန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤလဲၤဆှၢအီၤတၢ်ဆါဟံၣ်ဖဲလဲၣ်တဖျၢၣ်လဲၣ်န့ၣ်ယတသ့ၣ်ညါ ဘၣ်. ပှၤတဲဘၣ်ယၤလၢပှၤလဲၤဆှၢအီၤဆူတၢ်ဆါဟံၣ်လံ ဘၣ်ဆၣ်မ့ၢ်ပှၤလဲၤဆှၢအီၤတၢ်ဆါဟံၣ်ဖဲလဲၣ်တဖျၢၣ်လဲၣ်န့ၣ်တသ့ၣ် ညါဘၣ်. အဃိန့ၣ်ပှၤဟဲက့ၤဆှၢက့ၤယမါလၢဟံၣ်တုၤဘျီ ယဒိးလဲန့ၢ်သိလ့ၣ်လၢကလဲၤဆှၢအီၤဆူ ရက--- တၢ်ဆါဟံၣ် လၢအ အိၣ်သူၣ်လီၤအသးဖဲ တီအူဝ့ၢ် ဒီး ဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအီၤလၢ ကီၢ်ပယီၤသုးလီၤ. ဖဲန့ၣ်အခါ မ့ၢ်လၢယဘၣ်ခူၣ်လီၤသဝီဖိလၢအ သံန့ၣ်အဃိ ယလဲၤဆှၢယမါလၢတၢ်ဆါဟံၣ်တချုးဘၣ်.”

အူဆ--- စံးကဒီးဝဲလၢ “ယအိၣ်လၢယဟံၣ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်. လၢသဝီပူၤစ့ၢ်ကီးပှၤတအိၣ်နီတဂၤလၢၤဘၣ်. မ့ၢ်လၢတၢ်ကဲ ထီၣ်အသးဒ်အံၤအဃိ သဝီဖိလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ကွံာ်လံ. သဝီဖိသံစ့ၢ်ကီးလၢယဟံၣ်မဲာ်ညါတဂၤ [လၢအမ့ၢ် အူသ--- လၢအအိၣ်ဖဲအမဲာ်ကွၢ်ဃီၤတကပၤန့ၣ် အဝဲသံလၢအဘၣ်ဒိဒီးဒြိဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ] လီၤ. မ့ၢ်လၢယအိၣ်လၢယ ဟံၣ်တဘူၣ်လၢာ်ဘၣ်အဃိသတးန့ၣ်ယအိၣ်ဒၣ်လၢယဘူးယတံၢ်အဟံၣ်လီၤ. ဟံၣ်တဖျၢၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ယတခွါအဟံၣ် ဒီး ဟံၣ် လၢန့ၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ယဒ့ဖိအဟံၣ်လီၤ. ယအီၣ်ဒၣ်တၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်ဒုးအီၣ်ယၤတဖၣ်လီၤ. ယတအိၣ်လၢယဟံၣ်ဘၣ်.”

တၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤဝံၤအလီၢ်ခံ ဂန--- သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်လၢသဝီပူၤတဘူၣ်အါအါလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ဟးဝ့ၤဝီၤလၢ သဝီပူၤတဘူၣ်စ့ၢ်ကီးအါအါလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. သဝီဖိတနီၤဃ့ၢ်ထီၣ်ကွံာ်လၢ ဂန--- သဝီပူၤ ဒီး တနီၤအိၣ်တ့ၢ်ဒံးဒၣ်လၢသဝီပူၤ န့ၣ်လီၤ. သဝီဖိတနီၤနီၤအဝဲသ့ၣ်တဟးထီၣ်ဟးလီၤလၢၤဘၣ် ဒီး တနီၤနီၤန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်ဘၣ်ဟးထီၣ်ဟးလီၤဒံးလၢကလဲၤဖံးလဲၤ မၤတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ သဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်အိၣ်မူပှဲၤမးဒီး တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးလၢတၢ်ကဟဲတ့ၢ်လီၤခးလီၤတၢ်လၢ က ဘီယူၤ ဒီး ဒြိ န့ၣ်လီၤ. သဝီဖိလၢအအိၣ်တ့ၢ်လၢသဝီပူၤသ့ၣ်တဖၣ် ခူၣ်ပာ်ဝဲတၢ်ပူၤ ဒီး ဖဲအဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်နၢ်ဟူတၢ်ကလုၢ်သီၣ်လီၤဂာ် ဒြိ ဒီး ကဘီယူၤ တဘျီလၢ်လၢ်အဝဲသ့ၣ်လဲၤဃ့ၢ်နုာ်ဝဲဆူတၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ.

မ့ၢ်ၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ၦၤတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢပကသူတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတခါအံၤဧါ, ဟ့ၣ်ၦၤတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ ပကသူ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤလၢကျဲဒ်လဲၣ်.

မီၤမ--- ဒီး ဒီၤလ--- အဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢအမံၤမ့ၢ် အူဆ--- ဟ့ၣ်ပှၤတၢ်ပျဲလၢလၢပှဲၤပှဲၤလၢပကသူဝဲဒၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအံၤန့ၣ်လီၤ.